The Leak in the Dike

Ang gobyerno ni PNoy ay maihahalintulad sa isang malaking “dike” mga kabalat ko. Dike na nagsisilbing harang upang bigyan ng proteksiyon ang mga ordinaryo at mahihirap na mamamayang Pilipino laban sa posibleng paghihirap na kanilang daranasin at malaki ang magiging epekto sa kanilang buhay at pamumuhay.

Noong first quarter pa lang ng year 2011 ay nabutas na po ang dikeng ito na nagsilbing “pahirap” sa taong bayan. Sa butas na ito malayang nakadaloy ang sunod-sunod na peste na kanila ngayong pinapasan. Peste na tinatawag nating “price hike” o “price increase” na sumalanta sa kanila. Sa unang quarter na ito naganap ang “fare hike” (taxi, jeep, bus, tricycle, etc.) “toll hike” (North & South expressway), electricity (which makes our power rate the most expensive electricity in Asian region including that of Japan) water, and oil price hike. Ang mga ito po ang dahilan kaya nagsunuran na rin ang mga pangunahing bilihin sa merkado. Ano po ang ginawang aksiyon ng gobyerno ni PNoy para maibsan kahit konti ang pasanin ng taong bayan dahil nga po sa nabutas na dike at tagasan ng mga pesteng tinutukoy ko? Wala po. Sa taong ito ko rin narinig ang “hands off” policy ni PNoy na labis kong ikinalungkot at dapat nating ipagdalamhati.

Naalala ko tuloy ang kabayanihan ng isang batang taga Holland na ang pangalan ay Hendrik, mga kabalat ko. He is just a ten years old boy na naninirahan sa isang bayan na mas mababa ang lupain kaysa sa dagat. Dahil dito, ang kanilang bayan ay napapaligiran ng mahahabang dike na nagsisilbing proteksiyon nila sa posibilidad na pagbaha o paglubog. Alam ni Hendrik ang kahalagahan ng mga dikeng ito ganoon din ang maaaring ibunga nito sakaling magkabutas at gumuho sa kanyang mga kababayan. Isang araw, naparaan si Hendrik sa kahabaan ng pader ng dike. Nakarinig siya ng ingay ng tumatagas na tubig. Labis siyang nag-alala at kinabahan. Nailalarawan niya sa kanyang murang isipan ang posibleng mangyari kung saka-sakali. Hinanap ni Hendrik ang butas na pinagmumulan ng tagas. Matagal bago niya ito matunton. Mga ilang talampakan mula sa lupa, nakapa ni Hendrik ang isang maliit na butas na tinatagasan ng tubig. “Maliit lang ang butas at maaaring mapigil ito sa pamamagitan ng aking daliri” naisaloob niya. Ang maliit na daliri ni Hendrik ang kanyang isinuot sa butas upang nagsilbing bara dito na pangharang. Lumipas ang mga oras at sandali na nasa ganoong kalagayan si Hendrik. Ayaw niyang iwanan at hayaang lumaki pa ang butas ng dike. Nag-alala ang mga magulang at kaanak ni Hendrik dahil hindi ito umuuwi kahit gabi na. Si Hendrik naman ay nanghihina na rin sa kanyang kinatatayuan pero tiniis niya ito. Bago siya takasan ng ulirat, natagpuan na siya ng mga naghahanap sa kanya. Dito natuklasan ang ginawang sakripisyo at kabayanihan Hendrik. Agad gumawa ng paraan ang mga tao para matapalan ang butas na tinatagasan ng tubig.

Maaaring itanong ninyo mga kabalat kung ano ang kaugnayan ng kuwento kong ito sa nangyayari sa ating gobyerno ngayon. Sa huling quarter ng taong ito (2011), muli na naman pong nagbabanta ang pagtaas kaliwa’t kanan ng mga bayarin sa serbisyo mga kabalat ko. Pumayag na ang Supreme Court na sumingil ng VAT sa ating mga Toll. Binasbasan na rin ng Energy Regulatory Commission (ERC) ang karagdagang singil sa kuryente ng MERALCO. Maniningil na rin daw ng mga karagdagang service fees sa mga serbisyong ipinagkakaloob ang mga tanggapan sa ating gobyerno. Tataas din daw ang pasahe sa MRT at LRT. Kinukuwestiyon na rin ng ibang mambabatas ang over price daw na sinisingil ng MWSS, Maynilad at Manila Water sa mga water consumer. Lingo-Lingo ay magpapatupad rin daw ng oil price hike ang mga kumpanya ng langis at tiyak na magsusunuran na naman ang presyo ng mga pangunahing bilihin sa merkado. Ang “butas” po na nalikha noong first quarter ng 2011 na hindi ginawan ng paraan ng gobyerno ni PNoy para pahupain dahil sa kanyang “hands off” policy ay nakatakda na naman pong lumaki. May posibilidad din na ito na ang magpaguho sa dike at lumunod sa taong bayan.

Noong panahon ni ERAP, sa kabila ng “mahina” nitong pamumuno at pagiging “corrupt”, naobserbahan ko na gumagawa siya ng paraan para pahupain ang pagtaas ng presyo ng langis sa pakikipag-usap sa tatlong giant oil producer. Sa panahon ni GMA, sa kabila ng “panunulisan” sa pamahalaan at “pandaraya”, naobserbahan ko na pilit nitong pinipigil ang pagtaas ng pasahe sa transportasyon. Suma total, meron pa ring “katiting” na concern ang mga naging presidente na ito sa epekto ng mga increase na ito sa taong bayan. Pero sa panahon ni PNoy, hindi ko po nakikita ang malasakit na ito at ang pangamba ng sunod sunod na increase at hike na ito sa pamumuhay ng taong bayan. Ito ba ang sinasabi ni PNoy na hindi magiging “manhid” ang kanyang gobyerno? O, ito lang ang sinulat ng kanyang mahusay na “speech writer” para paikutin at bilugin ang ulo ng taong bayan?

May katuwiran ang kanyang tinalong presidential bet na si Sen. Manny Villar sa pagsasabi nitong, bakit magtataas ng service fees, at kukulekta ng additional taxes ang gobyerno gayong may malaking pondo pa raw ang pamahalaan na hindi naman nagagamit at naka-tengga lamang. Kung totoo ito, nagkaroon tayo ng presidenteng “walang alam” o kapos sa management skill para pamahalaan ang gobyerno. Isang presidenteng, hindi nga corrupt at “matipid” pero hindi naman alam gamitin ang pondo at iba pang resourses para maisulong ang mga proyektong magbibigay ng trabaho sa milyon milyong jobless na Pilipino. Isang presidenteng manhid sa epekto ng sunod-sunod na price increase na bumutas sa dike niyang pamahalaan at nagpapahirap sa taong bayan. Isang presidente na mas matanda kaysa kay Hendrik pero wala akong nasasalaming kabayanihan para pagmalasakitan ang mga naghihirap niyang constituent. Ang kailangan ng ating bansa ay iyong tao na may mentalidad at nagtataglay ng bayaning puso na tulad ni Hendrik, the boy who kept his finger in the dike. Isang presidente na gagawa ng paraan para tapalan o tagpian, ang butas sa kanyang gobyerno, sukdulang magsakripisyo siya para proteksiyunan ang interest ng taong bayan.

Unfortunately, wala tayong katulad ni Hendrik. Ang meron tayo ngayon sa Pilipinas ay ang mga taong “mas nagpapalaki sa butas” para lunurin ang taong bayan. Sila na nasa iba’t ibang tanggapan ng pamahalaan na nagsisilbing kakutsaba pa ng mga negosyante at malalaking kumpanya na patuloy na bumibigti sa sumisinghap-singhap na at nalulunod na mamamayan.

Philippines: The soon to be "Most Expensive Power Rate in the World?”

Kumusta na kayo mga kabalat ko? Welcome back sa ating pagkokomentaryo sa aking Kabalat Blog. Matagal na rin pala akong hindi nakapag-update dito. Mas nalibang kasi ako sa pagsusulat ng komentaryo sa aking Pilantik ng Panitik Blog. Doon kasi mas matipid ang salita o katagang ginagamit ko pero kumpleto na sa “mensahe” at “pilantik”. Ang kailangan ko lang ay 15 minutes of my time kasabay ng break-time sa trabaho. Sinasabayan ko na ang aking pagka-kape ng pagsusulat sa kapirasong papel and presto, ready to post na sa aking blog. Sa ginagawa ko, nakadarama ako ng kalayaan. Freedom of expression wika nga.

Minsan ay naisip ko na ring i-delete ang blog kong ito at mag-concentrate na lamang sa aking Pilantik ng Panitik na pinalitan ko na ng titulong “Ang Sabi ni Juan…” pero sayang naman. Kailangan ko pa ng ganitong "outlet" para hindi ako magkaroon ng “sakit sa puso”. Sa totoo lang, ang pagkuyom ng sentimiyento sa ating dibdib ay hindi maganda sa ating kalusugan. Unless na mga “manhid” tayo o walang pakialam sa mundo, puwede tayong manahimik. Pero kung lahat ng senses ay gumagana sa ating katawan, imposibleng magawa natin ito. We need an outlet para ito mailabas at isa na ito sa napakagandang pamamaraan as long as hindi naman sobrang personal at libellous ang ating sasabihin. Kailangan ding maging matalino sa pagbatikos. Iyong merong isyu at second hand na ang information. This is the reason why I often used the words “daw” “raw” at ‘umano”.

Ang isang isyung tiyak na apektado ang lahat ay ang napipintong pagtataas na naman daw ng power rate. Ewan ko lang kung hindi kayo ma-high blood dito. Alam na siguro ninyo na ang Pilipinas na ang may pinakamataas na power rate sa buong Asia. Nalagpasan pa natin ang bansang Japan and yet, may plano na naman po ang mga “taranta…”. Alam po ninyo mga kabalat ko, ang NAPOCOR na yata ang pinaka-walanghiyang entity sa buong Pilipinas at ang mga taong nasa likuran nito. Sila po ang promotor para gawin tayong “top one” sa buong mundo bilang may pinakamataas na binabayarang kuryente na ginagamit. Ang isa pa sa "salot" sa mamamayang Pilipino electric consumer ay ang Energy Regulatory Commission (ERC) na nagbibigay basbas sa mga entity at mga alagad na nasa loob ng entity na ito na kubain tayong lahat.

Ang ipinagtataka ko lang, sa kabila ng lahat ng ito, tila “Hands Off” lamang ang gobyerno ni PNoy. Sino ba sa palagay ninyo ang maaakit na mga investor ng gobyerno na maglagak ng puhunan sa Pilipinas kung sa presyo pa lang ng kuryente ay magkakanda-hetot-hetot na sila sa pagbabayad. Ito na rin marahil ang dahilan kaya ang mga kapitalista dito sa atin ay hindi na magawang makapagbigay ng umento sa kanilang manggagawa. Nauuwi na lang ang malaking bahagi ng kanilang kinikita sa pagbabayad ng kuryente.

May petisyon na naman ang mga hinayu..pak at taranta...dong (binuo ko na) NAPOCOR at malamang na pagbigyan na naman ng ERC. Kayo mga kabalat ko, papayag ba kayo? Mananahimik na lamang ba tayo sa sulok at doon magkukukot ng kalooban? Babatikos o magpo-protesta? Bahala na kayo kung ano ang gusto ninyong gawin sa buhay ninyo. It’s your choice. Ang masasabi ko lang, kaya nangyayari ito ay dahil wala tayong ginagawa. Maging ang mga mambabatas natin ay hanggang ngawa lamang at words of concern ang ipinahahayag gayong meron naman silang poder para ituwid ang "baluktot na batas." Si PNoy naman ay Hands-Off ang bukang-bibig. So, ano ang maaari nating gawin?

Kung ang malaking tao at strong man na si Moammar Khadafi ay nagawang pabagsakin ng mga tao sa Libya dahil sa pagmamalabis nito, ang mga taong "unano" at nasa likod pa kaya ng NAPOCOR at ERC ang hindi magagawang "usigin", "kondenahin" at "ipako sa krus" ng mamamayang Pilipino? Tandaan ninyo mga kabalat ko, ang pinag-uusapan dito ay ang “pagmamalabis” sa taong bayan. Matagal na panahon na po tayong pinagmamalabisan ng mga ito at isama na rin natin ang MERALCO. Siguro panahon na para dumugin ng mga taong bayan (electric consumer, worker and capitalist, etc, etc) ang hearing ng ERC at ipamukha sa mga taong nasa likod nito ang sentimiyento ng mamamayang Pilipino...

… or else, brace yourselves, sa pagdating nang panahong ang Pilipinas na ang may pinakamahal na presyo ng elektrisidad sa BUONG MUNDO pero may pinakamaraming mahihirap, walang trabaho at nagugutom na tao.

The Good, The Bad and the Ugly

Sa ginawa pong pagdinig ng Committee on Justice ng Kongreso sa isyu ng plea bargaining agreement na pinasok ng Sandiganbayan prosecutor at ni retired Major General Carlos Garcia na inaakusahan ng plunder case, namutiktik po sa mga retired AFP general ang naturang hearing. Ganoon man, dito ko po nasalamin sa mga taong naroroon ang matatawag nating “the good, the bad and the ugly”

Nakadidismaya rin po ang tila pagdedebateng ginagawa ni former Ombusdman Chief Simeon Marcelo at ng current chief nito na si Merceditas Gutierrez. Walang duda na gusto po ni Marcelo na madiiin sa kasong plunder si General Garcia. He even did his homework by citing some decided cases na may ruling na ang Supreme Court at dito niya ibinabase ang kanyang mga argumento tungkol sa ebidensiyang hawak ng mga prosecutors. Gutierrez and her team of prosecutors on the other hand expressed their opinion opposing Marcelo’s stand. Sa pagdedebate po ng dalawa sa isyu kung admissible o hindi ang ebidensiyang testimonya at written admission ng misis ni Gen. Garcia tila po nabibigyan pa nila ng libreng “tip” ang kampo ng heneral para magamit ito bilang depensa sa kanyang kaso.

Palaban at mataray po ang Merceditas Gutierrez na nakita kong humarap sa kongreso pero hindi ako bilib sa kanya. Mas inaabugaduhan pa po niya si Gen. Garcia. Sa himig po ng kanyang pananalita, tila hindi lumalambot ang kanyang paninindigan na sila ng kanyang prosecutors ang tama at ang ginawa nilang pagpasok sa plea bargaining agreement ay pabor sa gobyerno.

Salamat na lang po at may lumantad na witnesses sa katauhan nina former AFP budget officer na si Lt. Col. George Rabusa at former COA Auditor Heidi Mendoza. Dito po ay mas lalakas at titibay ang kaso na magdidiin sa mandarambong na heneral para mapanagot sa kanyang pagkakasala. Sa ngayon ay wait and see na lamang po muna tayo mga kabalat ko sa mga ginagawang pagdinig ng Senado at Kongreso at sana hindi lang ito in aid of legislation kung hindi in aid of prosecution gaya ng sinasabi ni former senator and now congressman Rodolfo Biason.

Ayoko rin pong totohanin ng COA Auditor na si Heidi Mendoza ang kanyang hamon na lalakad daw siyang hubo’t hubad mula sa Sandiganbayan hanggang Welcome Rotonda sa QC kapag naabsuwelto si Gen. Garcia sa kanyang kasong plunder. Alam ninyo mga kabalat ko, hindi naman po sa ayokong makita ang hubog ng katawan ng babaeng testigo laban kay Gen. Garcia, pero what we need now is a witness like her na ating dapat irespeto at igalang. Isang testigo na nagsikap kumawala sa inaanay at puno ng katiwaliang sistema. Isang testigo na matapang lumabas at ilantad ang kabulukan na namamayani sa ating Armed Forced. Isang testigo na mas pumanig sa tama at dikta ng kanyang kunsensiya kaysa manahimik lamang sa isang sulok.

.

Sa nakita po nating mala-sarsuwelang tagpo ng mga committee hearing sa senado at kongreso mga kabalat ko, alam na po marahil ninyo sa mga gumaganap dito ang mga tinutukoy kong the good, the bad and the ugly. Pick your choice.

The Queen's Tower

THE QUEEN'S TOWER

Sa nasisilip po ng ilan nating mga kabalat, tila raw po napipinto ang duwelo sa pagitan ng tatlong sangay ng ating gobyerno ang executive at legislative vs judiciary. Kung magpapatuloy ang kanilang banggaan malamang nga raw na mauwi ang lahat sa isang constitutional crisis.

Sa nakaraang blog piece ko po mga kabalat ko na pinamagatang “The Queen’s Gambit” ikinumpara ko sa isang chess game ang nangyayari sa ating pulitika. A political chess game between King Pnoy and the retired Queen Gloria. Bago bumaba sa kanyang trono si Queen Gloria, gumawa muna siya ng isang sulong na magpapatatag sa kanyang huling stand para hindi ma-check mate ni King PNoy at ito nga ay ang “Midnight appointment move” para maitalaga si Justice Renato Corona bilang Supreme Court Chief Justice. Maraming nagduda sa appointment niyang ito ganoon din ang mga haka-haka na magiging kakampi ito ng dating reyna. Medyo nakabawi lang si Chief Justice Corona at humupa ang hinalang ito nang dumalo siya sa panunumpa ni Haring PNoy bilang patunay na hindi niya pinepersonal ang komento ni Haring PNoy at hindi sa kanya ito nanumpa. Okey din naman ang gesture na ginawa ni PNoy sa presensiya niya. Nagbagong lahat ito ngayon sa pagkakabasura ng Supreme Court sa Executive Order# 1 ni PNoy na lumikha sa Truth Commission.

Nang isulong daw ni King Pnoy ang “truth commission move", naging banta ito sa dating reyna sa kanilang political chess endgame at posibleng ma-check mate niya ito at mapanagot sa mga katiwaliang nangyari sa panahon ng kanyang pagre-reyna. Nang isulong naman ng mga ka-alyadong congressman ni King PNoy ang “impeachment complaint move” laban sa isang opisyal ng reyna na namumuno sa Ombudsman at hinihinalang “aso ng ka-klase” niya at hindi aso ng bayan. Subalit ang mga sulong daw na ito ni Haring Pnoy at ng kanyang mga kaalyado ay “binutata” ng itinayong haligi ni Queen Gloria sa Supreme Court bago siya nanaog sa palasyo. So, ang mga atakeng sulong na pinawalan ni Haring PNoy upang madaling maipanalo ang kanyang political chess endgame sa reyna ay naudlot at naunsiyami.

Ngayon ay may nagpaplano sa grupo ng hari na ang tibagin na mismo ay ang “Queen’s Tower” na may Corona sa Supreme Court at nais nilang iumang dito ang “impeachment complaint missiles” para ibuwal. Ayon naman sa ilang kabalat, hindi lang isa kung hindi sampung tore ang dapat nilang tibagin para tuluyang malumpo ang moog na nilikha ng nanaog na reyna.

Ang tanong, mangyari kaya ito at matibag nila ang queen’s tower na may Corona? May alternatibo pa kayang isusulong si King PNoy para ganap ng makubkob ang tanggulan ng dating reyna at ma-check mate na ito sa kanilang endgame? O, mauwi sa “stalemate” ang kanilang bakbakan?

Abangan ang susunod na kabanata…..

The Negotiator

Supt. Orlando Yebra

Ang pinakamahalagang role na ginagampanan sa isang hostage taking incident ay ang negotiator. Sa kanya nakasalalay ang kabiguan at tagumpay ng pakikipag-negosasyon. Kung magkakaroon ng pagkakamali ay maaaring ito ang maging dahilan para may masawing buhay. Matagal nang tapos ang Luneta hostage taking na nauwi sa trahedya. Ilang Hongkong Chinese national ang nasawi dito kasama na mismo ang hostage taker. Natapos na rin ang IRRC report, ganoon din ang review na ginawa ng legal team sa Malacanang.

Sa IRRC report, maraming inerekomendang kasuhan ng criminal at administrative. Sa ginawang review naman ng Malacanang legal team sa IRRC report, nabawasan na ang inirekomendang kasuhan ng criminal at ang ilan ay administrative na lamang. Meron ding silang idinagdag at ito ay ang kapatid ng hostage taker na si Gregorio Mendoza. Sa ngayon ay nagtuturuan sina Manila Mayor Alfredo Lim at General Magtibay sa kung sino baga ang tunay na may kasalanan. General Magtibay pointed his finger to Mayor Lim and vice versa.

Ang totoo, kung baga sa larong chess game, ang naging turning point para bumagsak ang negotiation ay ang pagkakamali ng “the negotiator” na si Supt. Orlando Yebra. Siya ang opisyal ng hari (Mayor Lim) na direktang nakikipag-usap sa hostage taker at tatlong sulong (move) niya dito ang nakita kong “palpak”.

Una, nang mangako siya sa hostage taker na ibabalik ang baril ng kapatid nitong pulis na si Gregorio Mendoza na nauna ng kinumpiska na hindi niya tinupad. Ikalawa, nang isama nila si Gregorio Mendoza na makalapit sa bus na kinaroroonan ng hostage taker para iabot ang dokumentong galing sa Ombudsman. Ito ang pagkakataon na nagkaroon ng tsansa si Gregorio na maisumbong sa kapatid na hostage taker na hindi pa ibinabalik sa kanya ang kanyang baril. Dahilan ito para maging “sinungaling” si Supt. Yebra sa paningin ng nangho-hostage. Sa isang hostage taker-negotiator relationship, ang isa sa pinaka-importanteng pundasyon na dapat itindig ay ang “trust” o katapatan sa kanyang sinasabi ng negotiator. Kahit pa nagsisinungaling siya ay kailangang hindi ito mabibisto ng kanyang kausap na hostage taker at mapaniwala niya ito sa bawat kataga na ibinubuka ng kanyang bibig. Once na maglaho ito. The negotiator will be rendered ineffective. Ang ikatlong pagkakamali ni Supt. Yebra ay nang sabihin nito kay Mayor Lim na isama bilang accomplice sa krimen si Gregorio na siyang naging ultimate “proximate cause” para lumala ang sitwasyon.

Sa pagkakaalam ko ay well trained negotiator si Supt. Yebra. Sa Luneta hostage tragedy ay nagmistula siyang “amateur”. Kung baga sa chess, from Grandmaster, bumaba siya sa level ng isang ordinary player na nawalan ng ratings. Sa chess game, ang isang Grandmaster ay nagagawang i- analyze ang kanyang sulong ng sampu o mas mahigit pa dito. Si Supt. Yebra ay tatlong sulong lang ang nakita at pawang mga palpak pa. This “last blunder move” of Supt. Yebra earned his King (Mayor Lim) para ma-check mate at halos ikinalipol rin ng mga kapwa niya opisyal sa ginawang IRRC report. Nagkataong tinagurian pa namang “Dirty Harry” ang kanyang hari (former police official) at kilala sa kayang mga aksiyon na ginagamitan ng “kamay na bakal” na hindi maaaring i-apply sa ganitong pagkakataon at sitwasyon. Ang desisyong pagpapadakip o pagpapa-posas ng hari ang naging dahilan para magtapos sa trahedya ang istorya. As a law student, marahil ay aware din si Supt. Yebra sa legal maxim na “He who is the cause of the cause, is the cause of the evil caused” and here, he is “the cause of the cause”. Ang kalahati nito na “the cause of the evil caused” ay si Mayor Lim (the King) na ang sumulong dahil sa kanyang (Supt. Yebra) initiative. Ang iba pang gumalaw na opisyal o tauhan sa Luneta hostage drama ay mayroon ding mga pagkakamali ayon sa kani-kanilang mga tungkuling napabayaan o role na hindi nila ginawa. But… I put most of my blame to these two gentlemen who played and made the game over. Narito ang bahagi ng sinulat kong tula para sa mga tauhan nagsiganap sa Luneta hostage tragedy.

Life is like a chessboard

We have to act and plan our move

Miseries grow in thousand fold

From doing nothing and sitting down

Defeat maybe caused by recklessness

Regret is possible with impulsiveness

You have many lives to protect

And in your hand, their lives can be save

Supt. Yebra, is now focusing and looking forward sa kanyang pinagsunugan ng kilay na isa pang propesyon, ang pagiging abugado. Well good luck na lang sa kanya. Kung hindi man siya nagtagumpay bilang “the negotiator,” sana ay magtagumpay naman siya bilang “the lawyer.” Pero isa lang ang masasabi ko, that Luneta hostage tragedy will haunt him ‘til the rest of his life.

PNoys First 100 Days

P-NOY AQUINO

May mga sector na nagbigay ng failing grade sa unang ika-100 araw ni PNoy sa kanyang panunungkulan pero hindi ko masyadong binibigyang halaga ang mga ito dahil lahat naman ng gobyernong umiral since time immemorial, laging bagsak sa kanilang mga pagtaya. Bilang isang ordinaryong mamamayan na tumitimbang sa tama at mali, sa maganda at pangit na nakita ko sa unang ika-100 araw ni PNoy, may positibo at negatibo akong napansin.

Sa unang araw ni PNoy, umarangkada agad siya sa pagsasabing “walang wangwang,” at “kayo ang boss ko”. Pinatunayan niya ito sa pagpapakita ng halimbawa sa kalsada. A good point para kay PNoy. Ngunit nabawasan ito dahil sa ilang kapalpakan na ginawa ng kanyang mga alagad sa pag-handle sa media at sa ilang kautusang mula sa Malakanyang na agad ding binawi. Subalit nakabawi naman si PNoy nang atasan niya ang lahat ng kanyang cabinet secretary na mag-undergo ng seminar kung paano pakikiharapan nito ang mga media. Ang huling kapalpakan naman ay nauunawaan ko dahil bagito at nangangapa pa sa kanilang trabaho ang kanyang mga tauhan.

Hindi pa gaanong nakaka-take off ang gobyerno ni PNoy nang magkaroon ng malaking krisis, ang “Hostage Taking Drama” sa Luneta na hindi nila sineryoso ang paghawak gayong may mga banyagang involved dito. Isa ito sa nakita kong malaking kahinaan ng administrasyon na ang ating inani ay labis na kahihiyan sa paningin ng international community. Sinikap makabawi dito ni PNoy sa pag-ako ng responsibilidad pero hindi ito gaanong nakabawas sa negatibong pananaw ng nakararami.

Sa unang biyahe ni PNoy sa labas ng bansa, maganda rin ang senyales na nakita ko. Bagamat lalaking Presidente, naging masinop siya sa kanyang pag-gastos sa salapi ng bayan sa kanyang paglalakbay, unlike GMA noon na sobrang naging extravagant at maluho gayong isa siyang babae na mas nararapat sana na naging masinop sa pag-gugol ng salapi. Natampok pa nga siya sa isang hapunan lamang na ginastusan ng halos isang milyong piso, bukod pa sa napakaraming taong bagahe nito na gastos pa rin ng gobyerno.

Ngunit nang ungkating muli ang “Huweteng issue” nalantad na may mga tao pala sa kanyang paligid na sangkot dito. Isa nga sa lumutang na pangalan ay si Usec Rico Puno ng DILG. Nang gisahin ito sa Senate inquiry, hindi ko na kailangan na magkaroon ako ng 100 percent IQ para hindi ma-determine kung totoo o hindi ang akusasyon sa kanya. Ang hindi niya pag-identify sa mga taong lumapit daw sa kanya at pagsasabing nalimutan na niya ang mga ito gayong dadalawang buwan pa lang ang nakakaraan ay isang napakalaking kasinungalingan. Ang isang taong hindi guilty at walang pino-proteksiyunan ay tapat at straight forward kung magsalita. Sa kaso ni Puno, nakikita ko ang isang anino ng “ahas” na balubaluktot kung gumapang sa isang tuwid na daan. The President must kick him out immediately dahil kung hindi, maihahalintulad siya sa kanyang pinalitan na kahit kabi-kabila na ang paratang na katiwalian sa ilan niyang alagad, “inaampon” pa rin niya ito dahil, “iisa ang kanilang kulay.”

Ang isyu ng “Reproduction Health Bill” ang matunog na isyu ngayon patungo sa 100 days ni PNoy. Okey sa akin ang kanyang hindi binabagong paninindigan dito sa kabila ng mga banta ng simbahang katoliko. Ito ay dinala ni PNoy noong kumakandidato pa lang siya at “walang dahilan para yumuko siya” sa prinsipyong pinaiiral ng mga “makabagong Padre Damaso” sa ating lipunan ngayon. Nanalo na siyang Presidente at ang kailangan lamang dito ay “political will” . Ang aabangan ko sa susunod pang ika-100 araw niya ay ang kanyang paghawak sa pangkabuhayang aspeto ng mga ordinaryong pinoy. Hindi ito madaling iangat pero unti-unti ay dapat na meron na siyang pundasyong ibinabaon para ito itindig. Ang sinasabi ni Pnoy na tuwid na daan ay medyo malubak na at baku-bako. Dahil dito ay nauuntog na tayo pero sa aking pananaw tuwid pa rin ang karitong kanyang hinihila although may mga nakasakay ditong nagmamando ng timon na sinisikap iliko ito.

Bagamat maliit na porsiyento lang ito na aking idinagdag sa grado ni Pnoy, I like his “smile”. Sabi nga sa isang Chinese proverbs na nabasa ko, “A man without a smiling face must not open shop”. And speaking of smile, it is something that is of no earthly good to anybody till it is given away. What we are talking here is a real smile. A heart warming smile. A smile that comes from within. The kind of smile that will bring a good price in the market place. Mayaman si Pnoy sa ngiti. Kahit na nga sa harap ng naganap na hostage tragedy, nakukuha pa rin niyang ngumiti (na pinupulaan ng iba). Ang maipapayo ko lang sa ating Presidente, huwag niyang aalisin ang pag-ngiti pero, pag-aralan naman niyang huwag itong isilay sa mga sitwasyong kailangan din naman ng opposite feelings. How about insincere grin? No way. Mayaman naman sa ganito ang kanyang pinalitang presidente and she doesn’t fool anybody.

In totality, PASADO naman sa pagtaya ko ang administrayong PNoy at binibigan ko ito ng gradong “dalawang palakol”.

Proximate Cause

“Huwag sikilin ang kalayaan ng pamamahayag”. Ito po ang nagkakaisang pahayag ng malalaking samahan ng media sa ating bansa. Ayon sa Alyansa ng Filipinong Mamamahayag (AFIMA), National Press Club of the Phil. (NPC) at Kapisanan ng mga Broadcaster sa Pilipinas (KBP), mali ang panukala sa news blackout at censored media coverage na gustong mangyari ng ilan nating mambabatas.

Ayon kay NPC Pres. Jerry Yap, mali ang conclusion ni Cebu Rep. Luis Quisumbing na ang live coverage ng hostage taking ang “UGAT” nang nangyaring trahedya sa Quirino Grandstand. Sinabi rin niyang ang pagkamatay ng ilang katao sa naganap na hostage drama ay hindi dulot ng live coverage ng media kung hindi dahil sa kapalpakan ng pulisya na pangasiwaan ang hostage crisis.

Sa kaibayong balita na sinulat ni Joy Cantos sa APN, sinulat nito ang isang kuwentong ipinoste raw sa facebook ng hostage survivor na si Bang Lu Min na ginawa raw umano ni Senior Inspector Rolando Mendoza ang lahat para huwag silang saktan at pinangakuan pa silang ligtas na palalayain bago magtakipsilim, at kalimutan ang lahat pag-uwi nila sa Hongkong. Pero nang pabuksan umano ni Mendoza sa driver ng bus na si Albert Lubang ang telebisyon ay UMINIT ANG ULO NITO NG MAKITANG KINUKUYOG AT INAARESTO NG MGA PULIS ANG KANIYANG KAPATID NA SI SPO2 GREGORIO MENDOZA. Sa puntong ito ay nagmura si Mendoza na hindi nila naiintindihan, saka inumpisahan ng barilin ang mga hostage.

Ako po mga kabalat ko ay hindi kasapi ng anumang media entity, bagamat ako ay nagsusulat. My outlet is just my blog to express my personal views and comments sa mga balitang nababasa at napapanood ko. Sa isyu pong ito, bagamat totoo po na masakit sa isang kagawad ng media na sagkaan ang kanilang kalayaan sa pamamahayag, ako po ay pabor sa batas na maglilimita sa kanilang ginagawa sa pagko-cover ng isang sitwasyong ang nakataya ay “buhay at kamatayan”, particularly sa isang hostage taking.

Totoo na marami po tayong nakitang kapalpakang ginawa ang ating pulisya particular sa pakikipag-negosasyon sa hostage suspect, at sa pag-rescue sa mga biktima na nagbigay ng napakalaking kahihiyan sa atin sa mata ng daigdig, pero hindi ko po maaaring i-absuwelto sa kasong ito ang media na halos lahat ng nagaganap na pangyayari ay kinukunan nila ng video coverage. Totoo na trabaho lang nila ito at gusto nilang naka-scoop o makapaghatid ng tunay na nagaganap sa mga nanonood. Pero nakalulungkot na isa ang media sa naging “ugat” para maganap ang trahedyang hindi sana nangyari. Sa ngayon ay nagtuturuan ang pulisya at media kung sino ang dapat sisihin. Sino nga po ba talaga sa kanila mga kabalat?

Isa pong tunay na kaso ang ibabahagi ko sa inyo na nangyari sa isang elementary teacher na nabilanggo dahil sa ginawa niya, although hindi naman ito ang iniisip niyang mangyayari. May dalawa siyang estudyante na makulit sa klase na tawagin na lang nating Jose at Pepe. Dahil sa inis, pinag-untog niya ang mga ito sa ulo. Kinagabihan, dumaing na ng pagkahilo si Pepe. Isinugod ito sa ospital. Nag-fifty-fifty ang buhay nito pero namatay din kalaunan. Idinemenda ang teacher at nakulong. Idinepensa ito ng kanyang abugado sa pagsasabing: Ang naging kamatayan daw ni Pepe ay hindi maaaring isisi sa teacher, dahil ayon sa medical record nito, may dati na raw lamat sa ulo ang bata na natamo nito sa isang insidenteng kinasangkutan ilang taon na ang nakalilipas. Subalit kinontra ito ng prosecution. They cited Article 4 of the Revised Penal Code which provides, that criminal liability shall be incurred by any person committing a felony although the wrongful act done, be different from that which he or she intended. Totoo na may lamat na ang bungo ng biktima pero ang pagkaka-umpog ng nasasakdal na teacher sa ulo nito sa katabing ka-klase ang naging “proximate cause” ng kanyang kamatayan.

Kung atin pong gagamitin at ia-apply ang lohika nito sa pulis at media na nagtuturuan kung sino sa kanila ang dapat sisihin? Sino po sa dalawang ito ang naging proximate cause kaya nag-amok ang hostage taker ng mga Tsino? Alam po natin na parang “bulkang kumukulo” ang kalooban ng pulis na nang-hostage at anumang oras ay maaari itong sumabog. Pero ano po ang naging proximate cause kaya nito pinagbabaril ang mga biktima? Ang napanood niya sa TV at ang mapang-aping pagdakip, pagkuyog at pag-trato sa kanyang kapatid at mga kaanak nito. At sino ang dahilan kaya nila ito napanood? Ang media na nag-cover nito.

Isang latin maxim na natutuhan ko noong estudyante pa lamang ako sa batas ang ibabahagi ko sa inyo para limiin kung sino nga ba sa pulis o media ang naging proximate cause ng hostage tragedy at bahala na kayong humusga. “He who is the cause of the cause, is the cause of the evil caused”